درباره بنیاد

مقدمه:

ایده تولید و توسعه «نرم‌افزارهای آزاد و متن باز»1 از سال ۱۹۸۰ میلادی در مقابل «نرم‌افزارهای مالکانه»2 مطرح شده است. مبدع این ایده در جهان پژوهشگر برجسته دانشگاه MIT آقای ریچارد استالمن می‌باشد که پس از طرح این ایده به همراه پاره‌ای دیگر از همفکرانش در سال ۱۹۸۴ پروژه GNU و سپس در سال ۱۹۸۵ «بنیاد نرم‌افزارهای آزاد»3 را تأسیس کردند. این بنیاد اصیل‌ترین مرجع استاندارد سازی و حامی فعالیت‌های تولید و نشر نرم‌افزارهای آزاد در جهان می‌باشد که ضمناً گرایش‌های ضد کاپیتالیستی متولیان آن برای فعالان این حوزه شناخته شده است. البته چند سالی است که مجموعه دیگری به نام «پیشگامان متن باز»4 نیز اعلام موجودیت کرده است که اعتبار و اهداف آن به هیچوجه به پای «بنیاد نرم‌افزارهای آزاد» نمی‌رسد و بیشتر توسط شرکتهای سرمایه‌داری غرب (همچون گوگل) که می‌خواهند از نمد جنبش نرم‌افزارهای آزاد برای خود کلاهی بدوزند مورد حمایت قرار می‌گیرد!5

در طی این سالها ایده تولید و توسعه نرم‌افزارهائی که به آزادیهای کاربران و مشتریان احترام بگذارند (که در ابتدا بسیاری در دنیا معتقد بودند عملی نیست) نه تنها اجرائی شده است، بلکه در عمل مؤثر بودن خود را اثبات نموده است. طبق آمارهای موجود تعداد نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز موجود در دنیا در سال ۲۰۱۴ میلادی حدود دو میلیون پروژه مختلف تخمین زده شده است!

نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز نسبت به نرم‌افزارهای مالکانه دارای مزایای متعددی می‌باشند که ذیلاً به عناوین پاره‌ای از مهمترین آن‌ها اشاره می‌گردد:

  • آزادی (در نحوه استفاده، در مطالعه عمل‌کرد برنامه، در تغییر آن با استفاده از کد منبع، در تکثیر و توزیع آن، در انتخاب سرویس‌دهنده و ...)

  • امنیت بهتر (اثبات شده به تجربه)

  • فائق شدن بر تحریم‌های ظالمانه غرب در حوزه نرم‌افزار

  • چند سکوئی (Multi-Platform)

  • ارتقاء علمی و فنی کاربران و مشتریان

  • گسترش فرهنگ همیاری، هم‌افزائی و کارجمعی

  • کاهش هزینه‌ها در دراز مدت

به دلیل این‌ها و چندین مزیت دیگر بوده است که طی دهه‌های اخیر بسیاری از کشورهای مهم دنیا از قبیل: آلمان، چین، فرانسه، روسیه، برزیل، کره جنوبی، انگلیس و … حرکتهای جدی را برای مهاجرت از نرم‌افزارهای مالکانه به بستر نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز آغاز کرده‌اند

«بنیاد جهانی کار با رایانه‌های آزاد» به عنوان اولین مؤسسه‌ای که با این هدف و با صبغه دانشگاهی در کشور تأسیس شده است، در جهت انجام موضوع فوق‌الذکر فعالیتهائی را انجام داده است. نگارش اولیه سرفصلهای آموزشی در قالب نه دوره مهارتی طراحی شده است.

1FLOSS: Free/Libre Open Source Software

2Proprietary

3FSF: Free Software Foundation

4OSI: Open Source Initiative

5متأسفانه در کشور ما اغلب تصور بر آنست که «نرم‌افزار آزاد» و «نرم‌افزار متن باز» به یک معناست. در حالی که هر نرم‌افزار آزادی الزاماً یک نرم‌افزار متن باز هست، اما برعکس آن صادق نمی‌باشد! یعنی هر نرم‌افزار متن بازی الزاماً یک نرم‌افزار آزاد نیست. به عنوان مثال می‌توان به سیستم‌عامل Android اشاره کرد که در عین حال آنکه بخشهای زیادی از آن متن باز است، لیکن با معیارهای FSF به عنوان یک نرم‌افزار آزاد تلقی نمی‌شود؛ که البته با توجه به سیاستهای تمامیت‌خواه شرکت Google در افزایش وابستگی کاربران به خودش، طبیعی هم به نظر می‌رسد.

نظر به موارد فوق‌الذکر و با تأسی به تعالیم اسلامی و سنت‌های ایرانی در ترویج آزاداندیشی و استقلال‌طلبی در عرصه علم و عمل و توسعه فرهنگ دانش و پژوهش، و به منظور ایجاد و ترویج امکانات علمی، آموزشی، پژوهشی و فرهنگی در جهت رشد و شکوفایی استعدادهای جوانان و دسترسی عموم مردم به امکانات رایانه‌ای و دانش نرم‌افزار و سخت‌افزار، مؤسسه‌ای غیردولتی، غیرتجاری، غیر انتفاعی و دانش‌بنیان به نام «بنیاد جهانی کار با رایانه‌های آزاد» تأسیس شده است.

این بنیاد دارای تابعیت ایرانی بوده و ملزم به رعایت مفاد قانون اساسی و قوانین موضوعه کشور ایران است، لیکن حوزه فعالیت آن محدود به کشور ایران نیست و می‌تواند با رعایت قوانین بین‌المللی و قوانین موضوعه کشورهای دیگر اقدام به توسعه فعالیت‌های خود به دیگر کشورها نماید. بنیاد به هیچ سازمان و تشکیلات دیگری وابسته نبوده و از نظر مالی و تشکیلاتی مستقل است. مدت فعالیت بنیاد بعد از تأسیس نامحدود است.

 

اهداف و فعالیت‌های بنیاد عبارتند از:

    • تبیین و توسعه آموزش نرم‌افزارهای آزاد در سطح ایران و جهان

    • تولید و ارائه محتوای آموزشی تحت عنوان ثبت شده FCDL و روزآمدسازی آن

    • تربیت مربیان آموزشی FCDL و حمایت مادی و معنوی از فعالیت‌های پژوهشی، آموزشی و ترویجی ایشان

    • طرح‌ریزی، راهبری و نظارت بر برگزاری دوره‌های آموزشی FCDL در سطح ایران و جهان

    • استانداردسازی و اعتباربخشی به گواهی‌ها و مدارک FCDL در سطوح مختلف

    • برنامه‌ریزی، نظارت و برگزاری آزمون‌های علمی و مهارتی FCDL در سطوح مختلف و صدور گواهی‌ها و مدارک معتبر آموزشی

    • کمک به تغییر سرفصل‌های آموزشی مدارس، دانشگاه‌ها، آموزش فنی و حرفه‌ای، ادارات، سازمان‌ها و شرکت‌ها به‌منظور به‌کارگیری هرچه بیشتر نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

    • برقراری ارتباط با دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و مؤسسه‌‌های آموزشی فعال در حوزه نرم‌افزارهای آزاد و متن باز به منظور توسعه آموزش، ترویج و ارتقای دانش فنی تخصصی و عمومی استفاده از اینگونه نرم‌افزارها

    • آینده‌پژوهی و تعیین راهبردهای مناسب در رویکرد به نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

    • ترویج و گسترش فرهنگ استفاده از نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز در سطح جهان

    • حمایت از تأسیس و فعالیت شرکت‌ها و مؤسسات آموزشی، ترویجی، تحقیق و توسعه‌ای در جهت اهداف بنیاد

    • تعریف، تدوین و روزآمد نگه داشتن سیاستهای کلان ملی و بین‌المللی در حوزه آموزش نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

    • ارائه خدمات مشاوره به سایر شوراها، نهادها، سازمان‌ها و مراکز تصمیم‌گیری در سطح ملی و بین‌المللی در حوزه نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

    • همکاری با سایر شوراها، نهادها و سازمان‌های اجرایی، قانون‌گذاری، فرهنگی، علمی و پژوهشی برای کمک به تسهیل مهاجرت از نرم‌افزارهای مالکانه به نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز در سطح ملی و بین‌المللی

    • انجام فعالیتهای تبلیغی و فرهنگ سازی برای تشویق قشرهای مختلف مردم به استفاده هر چه بیشتر از نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز و یادگیری مهارتهای مربوط به آن‌ها

    • تعریف دوره‌های آموزشی مهارتهای مورد نیاز FCDL و تدوین سرفصلهای آن‌ها

    • بازنگری و تدوین نگارشهای جدید تعاریف و سرفصلهای فوق‌الذکر بر مبنای راهبردهای کلان نهادهای حکومتی، تحولات فناوری و بازخوردهای ملی و جهانی

    • اعطای مجوز جهت راه‌اندازی و توسعه مراکز تربیت مربی FCDL در شهرهای مختلف کشور ایران و سایر کشورهای جهان بر حسب نیاز

    • نظارت بر عمل‌کرد مراکز تربیت مربی FCDL در سطح ایران و جهان

    • برگزاری آزمون‌های سراسری دوره‌ای برای مربیانی که توسط مراکز تربیت مربی FCDL معرفی می‌شوند

    • اعطای مدارک و گواهی‌های معتبر و رده‌بندی شده مربیگری FCDL به مربیان صاحب صلاحیت

    • گسترش امکان آموزش FCDL به روشهای آموزش مکاتبه‌ای و مجازی

    • اعطای نمایندگی به مؤسسات داخلی و خارجی (از سایر کشورهای جهان)

    • تأسیس و راه‌اندازی شعب مختلف بنیاد در سایر کشورهای جهان

    • بهره‌گیری از توانمندی‌های مادی و معنوی خیرین اعم از دانش‌آموختگان، علاقه‌مندان، واقفان، انجمن‌ها و سازمان‌های دولتی، عمومی و خصوصی به منظور تقویت و گسترش کمی و کیفی فعالیت بنیاد FCDL در داخل و خارج از کشور

    • حمایت و تشویق پژوهشگران، برنامه‌نویسان، اعضای هیئت‌علمی و دانشجویان در گسترش فرهنگ استفاده از نرم‌افزارهای آزاد

    • حمایت از داوطلبان فعالیت در زمینه گسترش دانش نرم‌افزارهای آزاد و نیز پروژه‌های کارآفرینی و آموزشی در حوزه نرم‌افزارهای آزاد و مباحث FCDL

    • اهدای بورسهای تحقیقاتی و آموزشی به افراد حقیقی و حقوقی مستعد در جهت اهداف بنیاد

    • برگزاری انواع نمایشگاه و گردهمایی‌های علمی، فرهنگی و ترویجی مرتبط با اهداف بنیاد در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی

    • تهیه و انتشار کتب، نشریات، نرم‌افزار، پایگاه‌داده‌ها، وبگاه‌ها و محتواهای چندرسانه‌ای در جهت اهداف بنیاد

    • برنامه‌ریزی و انجام تبلیغات منظم و مستمر، جهت برانگیختن توجه مدیران، برنامه‌نویسان، کاربران و عامه مردم نسبت به مزایا و فواید نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

    • حمایت از کلیه فعالیت‌های قانونی منجر به توسعه کاربری نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

    • جذب حامیان مالی به منظور توسعه کمی و کیفی فعالیت‌های بنیاد

زبان‌ها